I Dangkolo’ na Guihan ni’ Bumoka i Tano’-ta (Segundo na Påtte)

(Every month or so (ideally) the Guam Museum will be sharing something in the CHamoru language about our history, culture and folklore. This week we’ll share part 2 of a famous CHamoru legend, about how the big fish began to eat the island of Guam in the middle.)

Maninespånta i lalåhi siha, ya ma rikohi i atmas-ñiha, kosaki siña mana’påra i guihan. 

Sigi ha’ ma aligao i guihan, kada diha lao i lalåhen Guahan ti siña ma etupak.

Anai i mañotteran Guåhan ma hungok este, ma diskuti este dinimålas ni’ mafåtto gi tano’-ñiha.

Ti nahong siempre i minetgot i lalåhi, debi di guaha mås.

Manetnon i famalao’an, ya ma gaggao tinemtom inina ginen i manmofo’na.

Mana’atan todu despues ya manmamå’tinas plånu.

Ma fa’gåsi i gaputilon-ñiha gi hanom fesko yan ma usa lemon gi bahiyan Hagåtña.

Anai manmunhåyan bula siempre i bahiya ni i lasas lemon, manyinite’ nu i famalao’an.

Un diha, un hoben na palao’an giya Bahiyan Pågo, ha sodda’ i parehu na lassa lemon gi halom tasi.

Humuyongña ha komprende na i guihan mamboboka gi papa’ i Isla gi halom i acho’, desde i Bahiyan Hagåtña guatu para Bahiyan Pågo.

Pinalala guatu i doseya pau sangåni i pumalu na mañottera taimanu uma’atok i guihan.

Ha desidi i mandonseya, taimanu po ma etupak i guihan. 

Ma u’tot i annakko’ yan gefpågo na gaputilon-ñiha siha , ya ma tutuon manmanlaksi tekken sen dångkolo’. Pues mangånta.

Åpman na mangånanta i donseyas siha.

Ina’agang i guihan nu i bunitan kantan-ñiha.  Ha espiha ginen månu este na eknantao na kånta.

Anai lumahihot i guihan guatu giya siha, i famalao’an ma yotte i tekken ya kinenne’ i guihan.

Enague taimanu i manhoben na famalao’an ma goggue iya Guåhan.

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *