(Every month or so (ideally) the Guam Museum will be sharing something in the CHamoru language about our history, culture and folklore. This week we’ll share part 1 of a famous CHamoru legend, about how the big fish began to eat the island of Guam in the middle.)
Åntes na tiempo, yan antes tiempon si Guello yan si Guella lokkue’, este i tiempon I Manmatua.
Mangofhigånte i taotao-ta guihi na tiempo. Manmalåte’, mamfåyi, yan masåsangan lokkue’ na manggaipåkto.
Un dia, un grupon peskadores gi Bahiyan Hagåtña, ma ripåra na i pachot gi bahiya, mulamuddong.
I peskadot siha giya Pågo, ma ripåra na i Bahiyan Pågo, humuyong na mulamuddong lokkue’ .
Mandañna’ i lalåhi siha po ma diskuti i tano’ entalo gi i dos na bahiya na lumahihihot.
Yangin sisigi ha’ sempre i isla adespata para dos na isla. Ma disidi na guaha siña macho’gue lao ti ma tungo’ håfa para macho’gue.
Un dia, un peskadot ha li’ie un dångkolo’ na guihan gi halom tåsi. Anai lumahihot guatu, ha ripåra na i guihan bumoboka i tano.
Pinalala guatu i peskådot, po sangåni i pumalu håfa sinedda’-ña.
(Para u ma kontinuha otro biahi)

